Klima ve makine titreşimi yapıya nasıl geçer?

Havadan gelen ses ile yapıdan gelen ses

Bir odadaki sesin her zaman havadan gelmediğini fark etmek önemlidir. Çatıdaki klima ünitesi, bodrumdaki jeneratör ya da spor salonundaki koşu bandı çalışırken ürettiği titreşimi bağlı olduğu yüzeye aktarır. Beton ve çelik bu titreşimi çok iyi iletir; titreşim metrelerce uzakta bir duvardan ya da asma tavandan ses olarak yeniden yayılır.

Buna yapı kaynaklı (strüktürel) gürültü denir. Duvara ne kadar yalıtım yapılırsa yapılsın, titreşim yapının içinden dolaştığı için sonuç alınamaz.

Tipik belirtiler

• Klima ya da havalandırma çalışınca döşemede hissedilen uğultu
• Alt ya da üst katta, kaynağı görünmeyen düşük frekanslı bir ses
• Asma tavandan, kanallardan veya borulardan gelen tınlama
• Spor salonunda ağırlık düşürüldüğünde tüm binanın “hissetmesi”

Çözüm: kaynağı yapıdan ayırmak

Titreşim izolasyonunun mantığı, makine ile yapı arasına esnek bir eleman koyarak bağlantıyı yumuşatmaktır. Bunun için kauçuk ped ve takozlar, yaylı izolatörler ve izolasyonlu askılar kullanılır.

Neden her kauçuk işe yaramaz?

İzolasyon elemanı, üzerine binen yük altında belirli bir miktar çökmelidir. Çok sert bir eleman yeterince çökmez ve titreşimi iletmeye devam eder; çok yumuşak bir eleman ise ezilir ya da ekipmanı dengesiz bırakır. Ayrıca makinenin çalışma devri, izolatörün doğal frekansından yeterince yüksek olmalıdır; aksi hâlde titreşim azalmak yerine artabilir.

Uygulama noktaları

Keşifte neye bakıyoruz?

Ekipmanın ağırlığı ve yük dağılımı, çalışma devri, bağlantı noktaları, tesisat bağlantıları ve titreşimin hangi yoldan yayıldığı incelenir. Esnek hortum ve bağlantılar da unutulmamalıdır: makine izole edilse bile rijit bir boru titreşimi yapıya taşıyabilir.

Sık sorulanlar